Bevrijding Eindhoven – Ooggetuigen vertellen

Toen de geallieerden eind augustus 1944 vanuit Frankrijk de Belgische grens naderden en Britse eenheden er al in de eerste dagen van september in slaagden om tot ver in België op te rukken, verschenen er in Zuid-Nederland enorme aantallen terugtrekkende Duitse soldaten. Vermoeid en gedemoraliseerd trokken zij te voet, per paard en wagen of in vrachtwagens, bussen en auto’s oostwaarts. Voor het geallieerde opperbevel was duidelijk dat de Duitsers in paniek verkeerden en zij niet de tijd mochten krijgen om de wanorde te herstellen. Met een snelle doorstoot naar het industriële Duitse Ruhrgebied en vervolgens richting Berlijn, kon volgens Bernard Montgomery de oorlog nog voor Kerstmis 1944 worden beëindigd. Montgomery liet een zeer ambitieus plan uitwerken, waarin een bruggenhoofd voorbij de rivier de Rijn de geallieerden in staat zou stellen om dit doel te bereiken. Dit plan resulteerde uiteindelijk in de tweeledige operatie ‘Market Garden’. In operatie Market werden luchtlandingstroepen ingezet om een serie bruggen en strategische punten tussen Eindhoven en Arnhem te bezetten en te behouden. In operatie Garden moesten grondtroepen vanuit België oprukken in de richting van het IJsselmeer.

Tijdens operatie Market werd onder meer het 506^e Parachute Infantry Regiment, onderdeel van de 101^e Luchtlandingsdivisie, ingezet. Dit regiment had de taak gekregen om de bruggen over het Wilhelminakanaal bij Son en in Eindhoven vier van zijn bruggen te bezetten. Op zondagmiddag 17 september 1944 sprong onder meer dit regiment af boven de akkers en weilanden van Son. Vanaf de landingsterreinen trokken de Amerikaanse parachutisten op, richting Eindhoven. Rondom het Wilhelminakanaal in Son volgde een zware strijd, die zich in de vroege morgen van 18 september 1944 voortzette in het Eindhovense stadsdeel Woensel. Onder meer met 88mm-kanonnen verzetten de Duitse troepen zich fel. Na het doorbreken van de Duitse tegenstand lag de weg naar het Eindhovense centrum en zijn bruggen open. De Amerikanen slaagden er rond de middag in om hun primaire doelen te bezetten en te behouden, waarna in de avond de eerste Britse grondtroepen Eindhoven binnenreden, richting Arnhem, als onderdeel van operatie Garden.

Na vier bezettingsjaren was Eindhoven eindelijk vrij. Toch bleek het gevaar niet geweken. Vanaf 19 september deed onder meer de Duitse Panzerbrigade 107 verwoede pogingen om de Britse opmars bij Son af te snijden. In Eindhoven en zijn omgeving verkeerden inwoners opnieuw in angst. Een zwaar Duits bombardement op de stad zou in de avond van 19 september 1944 een enorm leed veroorzaken. Pas op 22 september 1944 verplaatste het front zich naar het noorden, waardoor de rust langzaam terugkeerde. Als stad achter de frontlinie verbleven nog tot in 1945 soldaten in Eindhoven. Hieruit ontstonden hechte vriendschappen met de bevolking.

In dit boek doen getuigen uit Eindhoven hun verhaal op basis van herinneringen die hen tot de dag van vandaag zijn bijgebleven. Herinneringen van geluk, maar ook van verdriet

49,⁹⁵

Direct Bestellen

Ooggetuigen aan het woord

Wij woonden in de Dommelhoefstraat op nummer 5. Ik was zojuist de deur uitgestapt, onderweg naar de familie Lubse, die iets verderop in de straat woonde in de richting van de Picus-fabrieken. Bij de Picus-garage op de hoek van de Dommelhoefstraat – Rietvinkstraat zag ik een groepje mensen staan. Nieuwsgierig liep ik naar hen toe. Daar aangekomen, keek ik de Rietvinkstraat in. Tot mijn verbazing zag ik daar soldaten mijn kant op komen. Het waren geen Duitse soldaten, want die herkende ik wel. Deze soldaten hadden een ander soort helm op en opvallende (rug)zakken. De mensen riepen dat de tommy’s er waren. Wij wisten toen nog niet dat het Amerikanen waren. Snel ben ik naar huis toe gerend om het nieuws aan mijn vader te vertellen. Mijn vader zei: “Ach Riet, dat kan toch niet.” Ik zei: “Pa, het is echt zo, kom snel mee.” Ik heb hem vervolgens aan zijn hand meegesleurd. Samen zijn wij gaan kijken. Jawel, daar waren ze! De soldaten trokken bij ons de straat in en verspreidden zich later verder het Villapark in. Tegenover ons huis stond destijds een hoge muur die het terrein van de gasfabriek omheinde. Een van de soldaten ging tegen deze muur zitten. Je kon goed zien dat de soldaten erg vermoeid waren. Mijn vader had een perzikenboom in de tuin. Daar had hij pas van geplukt. Hij zei: “Riet, leg ze maar op een schaal en ga ze maar naar de soldaten brengen.” Met de schaal ging ik naar hen toe. Enigszins wantrouwend werd er naar mij gekeken, dus ik nam zelf eerst een hap. Daarna namen ze de perziken graag aan. Vermoeid gingen de soldaten liggen, met hun hoofd rustend op hun rugzakken. We spraken geen Engels, maar met een vriendelijke lach en handgebaren begrepen we elkaar wel.

18 september 1944 Riet Colet

Rond 20.00 uur begon het bombardement. In de Hertogstraat en rondom het Hertog Hendrik van Brabantplein stonden allemaal militaire wagens. Door de inslagen van bommen zijn deze in brand gevlogen. De munitie in deze wagens kwam tot ontploffing, waardoor er een grote ravage in de buurt ontstond. De branden sloegen op een gegeven moment over op de woningen en winkels. Het bombardement zelf duurde niet zo heel lang, maar het bleef maar knallen. Op het kelderluik bevond zich een rooster met een ijzeren plaat die bij iedere ontploffing omhoog veerde. Wij dachten dus nog steeds dat het bombardement gaande was. Op een gegeven moment riep iemand dat we moesten vluchten, maar we konden er niet uit komen. Een aantal buurjongens van kapper De Rooij zat ook bij ons in de kelder. Zij hadden een luchtgat in de kelder ruimer gemaakt, waardoor wij naar buiten konden. Via onze huizen aan de Hertogstraat konden we er niet uit, want alles ontplofte en stond in brand. Ook hadden wij geen achterom richting de Jan van Schoonvorststraat, dus met veel moeite hebben we aan het geweld kunnen ontsnappen.

19 september 1944 Fridy van den Akker

Inkijkexemplaar

Beoordelingen van lezers

Heel bijzonder boek! Door de ooggetuigenverhalen en alle foto’s zie je de bevrijding op straatniveau en zelfs op huisniveau. Door de ogen van de mensen die het meemaakten komen die dagen in september 1944 helemaal tot leven. Absoluut een must om te hebben.

3 april 2026 Gerda Meijer , Son en Breugel

Bekijk alle beoordelingen

Specificaties: 1e druk | Nederlands | Hardcover | A4-formaat | 560 bladzijden

Direct Bestellen

De boeken liever los of gecombineerd aankopen?

Bevrijding Woensel – ooggetuigen vertellen

39,⁹⁵

Direct verkrijgbaar

Aan de hand van meer dan 100 ooggetuigenverslagen en 574 grotendeels nooit eerder verschenen foto’s biedt het boek ‘Bevrijding Woensel – Ooggetuigen vertellen’ een unieke kijk op de bevrijding van Eindhoven in het stadsdeel Woensel.

Specificaties: 2e druk | Nederlands | Hardcover | A4-formaat | 384 bladzijden

Direct Bestellen Meer informatie

Let op: beperkte oplage. Plaats een bestelling en verzeker uzelf van een exemplaar.

Bevrijding Eindhoven & Woensel - ooggetuigen vertellen (duoset)

89,⁹⁰

Direct verkrijgbaar

Ontdek de bevrijding van Eindhoven en Woensel met deze duoset! Beide boeken bieden een unieke kijk op de bevrijding van de stad, gebaseerd op honderden ooggetuigenverhalen en nooit eerder gepubliceerde foto's.

Specificaties: Nederlands | Hardcover | A4-formaat | 944 bladzijden

Direct Bestellen Meer informatie

Let op: beperkte oplage. Plaats een bestelling en verzeker uzelf van een exemplaar.